MMPI F Ölçeği (Sıklık/Nadir) ve Klinik Anlamı

undefined

F ölçeği, test maddelerini atipik ya da normalden farklı bir şekilde yanıtlayanları ortaya çıkarmak için geliştirilmiştir (Meehl ve Hathaway, 1946). F skalasındaki 64 madde normal yetişkinlerin ancak %10'nundan daha azı tarafından puan alacak şekilde işaretlenir. Böylece incelenen kişi F ölçeğindeki maddelerin büyük bir kısmından puan alırsa, teste verdiği cevapların normal insanların çoğundan farklı olduğu söylenebilir.

F ölçeğinin 64 maddesini faktör analizi ile inceleyen Comrey (1958), paranoid düşünce, antisosyal tutum ya da davranış, düşmanlık ve kötü fiziksel sağlık gibi özelliklerle bağlantılı 19 içerik alanı belirlemiştir. Bu 19 içerik alanından yalnızca bazılarının işaretlenmesi ile kişinin F puanı yükselebilmektedir. MMPI testinin ölçekleri kendi içlerinde ilişkili olduklarından F ölçeğindeki yükselme ile diğer klinik ölçeklerdeki yükselmeler (özellikle 6 ve 8) bağlantılıdır. F puanlarının aynı zamanda yaş ve ırkla ilişkili olduğu, gençlerle zencilerin F puanlarının diğer gruplara kıyasla daha yüksek olduğu bulunmuştur.

F Ölçeğinin Görevleri

Klinisyenlerin uygulamalarında kullandıkları şekilde F ölçeğinin üç önemli görevi vardır:

• Test Alma Tutumunun Göstergesi: Cevaplayış tarzındaki sapmaları ortaya çıkarmak için yararlıdır.
• Psikopatolojinin Derecesi: Eğer profil geçersiz değilse F ölçeği, psikopatolojinin derecesinin bir göstergesidir. Yüksek puanlar psikopatolojinin ciddiyetini belirtir.
• Davranış Tahmini: F ölçeği tıpkı diğer ölçekler gibi kişinin test dışı davranışlarını tahmin etmek için kullanılabilir.

F Ölçeği İçin Tanımlamaların Özeti

Yüksek F Ölçeği Puanları

T puanının 100'e eşit veya 100'den fazla (ham puan > 26) olması şu özellikleri taşıyan bir kişiyi gösterir:

• MMPI maddelerine gelişigüzel cevap verme olasılığı olan,
• MMPI maddelerinin hepsini "doğru" olarak işaretleme olasılığı olan,
• MMPI testini kendisini olduğundan kötü gösterecek şekilde yanıtlama olasılığı olan,
• Hastanede tedavi gören psikiyatrik bir hasta ise aşağıda sayılan özellikleri gösterebilir:
  • referans delirleri,
  • işitsel veya görsel hallüsinasyonlar,
  • konuşmada fakirleşme,
  • içe çekilme,
  • yargılamada yetersizlik,
  • tek heceli konuşma,
  • dikkat alanında daralma,
  • niçin hastahanede olduğunu bilmeme,
  • klinik olarak psikoz tanısı,
  • organik etiyolojinin test dışı kanıtları.

T puanının 80-99 (ham puan = 16-25) arasında olması şu özellikleri taşıyan bir kişiyi gösterir:

• Bütün MMPI maddelerini "yanlış" olarak işaretleme olasılığı olan,
• Hasta numarası yapma olasılığı olan,
• Yardıma duyduğu gereksinim ile semptomlarını abartan,
• Test işlemine direnç gösteren,
• Bilinen kriterlerle açıkça psikotik olan.

T puanının 65-79 (ham puan = 10-15) arasında olması şu özellikleri taşıyan bir kişiyi gösterir:

• Sosyal, politik ya da dini konularda içinde yaşadığı toplumdan hayli farklı inançlara sahip,
• Klinik olarak ciddi nevrotik ya da açıkça psikotik olabilen,
• Eğer önemli bir psikopataloji yoksa kişi şöyle tanımlanabilir: karamsar, sabırsız, hassas, huzursuz, doyumsuz, tutarsız, meraklı, karmaşık, inatçı, fırsatçı.

T puanının 50-64 (ham puan = 3-9) arasında olması şu özellikleri taşıyan bir kişiyi gösterir:

• Testte özel sorun alanlarıyla ilişkili bazı maddeleri işaretleyen,
• Özel sorunlarına rağmen yaşamın çoğu alanında başarılı bir şekilde işlevlerini sürdürebilen.

Düşük F Ölçeği Puanları

T puanının 45-49 (ham puan = 0-2) arasında olması şu özellikleri taşıyan bir kişiyi gösterir:

• Maddeleri normallerin çoğu gibi yanıtlayan,
• Sosyal açıdan uyumlu,
• Yetersizliğe yol açan ruhsal bir bozukluğu olmayan,
• İyi bir profil vermeye uğraşan.

Kaynak: Ceyhun, B. & Oral, N. (1994). MMPI Değerlendirme El Kitabı. Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları. mmpianaliz.com üzerinden erişilmiştir.

Referans Kaynak: Ceyhun, B. & Oral, N. (1994). MMPI Değerlendirme El Kitabı. Türkiye standardizasyon normlarına (Savaşır & Erol) tam uyumludur.